Payame Nahzat

ساعت حدود ده صبح بود که وارد انجمن قلم افغانستان واقع در خیابان چهارم منطقه قلعه فتح الله در شهر کابل شدم. یکی از دوستان تلفنی خبر داده بود که روز جمعه، نهم اکتبر، به مناسبت روز تیرباران شدن ارنستو چه گوارا تعدادی از شعرا، نویسندگان و اهل قلم در چمن انجمن قلم افغانستان گرد هم می آیند. 

این برایم بسیار جالب بود، چون تا به حال نشنیده بودم که در افغانستان بزرگداشتی برای این آ‍زادی خواه آرژانتینی گرفته شده باشد.

به محض ورود با تعداد زیادی از دوستانی مواجه شدم. آنها با پیراهن هایی پوشیده بودند که بر روی آن ها تصویر چه گوارا به چشم می خورد. در و دیوار انجمن قلم را نیز تصاویر مختلفی از این قهرمان جنبش های انقلابی سوسیالیسیتی پوشانده بود. مجری، برنامه را آغاز کرده بود.

فضای صمیمی این بزرگداشت باعث شده بود تا کسی احساس تکلف نکند و عده ای در گوشه و کنارهای چمن انجمن قلم ایستاده بودند و به برنامه گوش می دادند؛ عده ای دیگر با هم در باره چه گوارا صحبت می کردند و تعدادی هم بر روی صندلی ها نشسته بودند.

در این گرامی داشت استاد قسیم اخگر، پژوهشگر افغان، به بیان حرف هایی در مورد چه گوارا پرداخت، اما قسمت اصلی برنامه را شعرخوانی ها و موسیقی به خود اختصاص داد. در لابلای این بزرگداشت آهنگ مشهوری که در مورد چه گوارا و به زبان اسپانیایی ساخته شده است پخش شد.

اکثر شاعران جوان حاضر در این برنامه شعرهای شان را در گرامی داشت این قهرمان آرژانتینی خواندند و آهنگ هایی هم توسط همایون هنر، رفیع و بهروزیان و دیگران اجرا شد.

در بخش دوم برنامه، که مصادف با ساعت تیر باران شدن ارنستو (ساعت یک بعد از ظهر) بود، بادکنک هایی که تصاویری از چه گوارا بر روی آن ها دیده می شد، توسط شرکت کنندگان به هوا رها شد و شمع هایی به یادبود وی نیز روشن گردید. در این بخش همچنین برای مهمانان سیگارهای برگی تعارف گردید که به یاد چه گوارا افروخته شد.

مجموعه شعرهایی که به یادبود چه گوارا سروده شده بود و نام اکثر شاعران جوان در ادبیات افغانستان در آن دیده می شد، در این مراسم توزیع شد که البته ترجمه دو شعر از چه گوارا نیز در آن به چشم می خورد.

وحید وارسته، شاعر و نویسنده افغان و یکی از برگزار کنندگان این مراسم از چه گوارا با عنوان "یکی از اسطوره های آزادی خواهی" یاد کرد.

آقای وارسته آرزو کرد که ای کاش این بادکنک « پوقانه »هایی که در هوای کابل رها شده بر روی فرودگاه بگرام - پایگاه اصلی نیروهای آمریکایی در شمال کابل - فرود آید.

آیا در واقع این بزرگداشت از یک قهرمان آرژانتینی در افغانستان و در شرایطی که دهها هزار سرباز خارجی در این کشور حضور دارند، چه معنایی می تواند داشته باشد؟ این سوالی بود که در مراسم بزرگداشت او هم از زبان شرکت کنندگان شنیده می شد، اما پاسخ روشنی نمی شد برای آن پیدا کرد، برای این که این سربازان در حالی در افغانستان حضور دارند که عدم حضور آن ها را می توان به معنای به قدرت رسیدن مجدد طالبان در افغانستان تلقی کرد.

ارنستو چه گوارا در چهاردهم مه ۱۹۲۸ در آرژانتین و از پدر و مادری ایرلندی – اسپانیایی در آرژانیتن متولد شد.

چه گوارا به مارکسیسم علاقمند شد و در مکزیک به فیدل کاسترو، رهبر یکی از جنبش های انقلالی پیوست تا برای آزادی کوبا بجنگد.پس از آنکه فیدل کاسترو، رژیم فولخنسییو باتیستا (Fulgencio Batista ) را سرنگون کرد، چه گوارا در کوبا به مقامهای بالایی رسید.

زمانی که او وزیر صنایع کوبا بود، دست از کار کشید و بار دیگر به زندگی چریکی بازگشت. چه گوارا در آمریکای لاتین و آفریقا به مبارزات مسلحانه پرداخت.

او در ۸ اکتبر ۱۹۶۷ در روستای کوچکی در بولیوی همراه با چند تن از یارانش به محاصره ارتش بولیوی درآمد و دستگیر شد. چه گوارا فردای همان روز تیرباران شد و بقایای جسدش در ۱۹۹۷ میلادی پیدا شد و به کوبا انتقال یافت.